11- دانشگاه سند
اين دانشگاه اولين بار در سال 1947 در شهر كراچي تأسيس شد و بعدها در سال 1951 به شهر حيدرآباد منتقل شد. زبان آموزشي انگليسي اردو و سندي ميباشد. دانشجويان آن در سال 1990، 4648 نفر و تعداد اساتيد آن 412 نفر بالغ ميشده، و تعداد دانشجويان در سال 1997 به 6233 نفر و تعداد اساتيد به 458 نفر رسيد.
4- دانشگاه بلوچستان
اين دانشگاه در سال 1973 در شهر كويته افتتاح شد. زبان آموزشي دانشگاه اردو و انگليسي است. در سال 1997، 3650 دانشجو و 255 استاد در اين دانشگاه مشغول بودهاند.
نگاهي به وضعيت آموزش عالي در پاكستان
هدفهاي كلي نظام آموزشي پاكستان، ايجاد وحدت بر اساس تعاليم اسلام، بالابردن سطح زندگي شهروندان، توسعه اقتصادي و مبازره با بيسوادي ذكر شده است.
جامعه مليه اسلاميه
«جامعه مليه اسلاميه» در اوج نهضت خلافت در دهة 1930 به رهبري مولانا محمد علي و پيشروان خلافت كه وفاداري دانشگاه عليگره را به دولت امري ارتجاعي تلقي ميكردند در عليگره پايه گذاري شد. اين جامعه توسط مولانا محمود الحسن -شيخ الهند-از ديوبند افتتاح گرديد. اما از لحاظ برنامه درسي و خط مشي آموزشي، هيچ وجه مشتركي با آن آموزشگاه مذهبي نداشت و در امر استفاده از زبان اردو به عنوان زبان آموزش، دانشگاه عثمانيه را سر مشق خود قرار داده بود.
پاكستان
تعليم و تربيت در هند مسلمان عصر جديد، در دو مسير جريان يافت: يكي جرياني است سنتي كه روش و قسمت اعظم مواد درسي قرون وسطايي را حفظ كرده است. اين جريان با جريان ديگر يعني تعليم و تربيت جديد و غربي در حال كشمكش بوده است و شكست آن قطعي به نظر ميرسيد قديميترين مدارس سنتي «فرنگي محل» در لكنهوست كه در اواخر قرن يازدهم / هفدهم ميلادي توسط محمد سهالوي بنا گرديد.
بنده رضا فاضلی استادیار جامعه شناسی در حوزه علم و آموزش عالی که تا کنون کارها ی زیر را در این حوزه به چاپ رسانیده ام: